AWS Savings Plans vs Reserved Instances 2026: Hangisi Daha Avantajlı?

AWS Fatura Şoku mu Yaşıyorsunuz? Doğru Taahhüt Modelini Seçmenin Tam Zamanı

Elinizi vicdanınıza koyun: AWS faturanız son birkaç aydır beklediğinizden yüksek gelmiyor mu? Eğer cevabınız evetse, yalnız değilsiniz. 2026 verilerine göre kuruluşların %30-35'i bulut harcamalarını boşa harcıyor — ve bunun en büyük nedenlerinden biri doğru fiyatlandırma modelini seçememek. On-Demand fiyatlarla çalışmaya devam etmek, açıkçası paranızı pencereden atmakla eşdeğer.

AWS, uzun vadeli taahhüt karşılığında ciddi indirimler sunan iki ana model sunuyor: Savings Plans ve Reserved Instances (RI). İkisi de %72'ye varan tasarruf vaat ediyor — ama aralarındaki farklar, yanlış seçim yaparsanız binlerce dolarlık kayba yol açabilir.

Bu rehberde her iki modeli 2026'nın güncel verileriyle derinlemesine karşılaştıracağız. Hangi senaryoda hangisini seçmeniz gerektiğini somut örneklerle göstereceğiz ve AWS Cost Explorer üzerinden adım adım nasıl satın alacağınızı anlatacağız. Haydi başlayalım.

Savings Plans Nedir? 4 Farklı Plan Türü

Savings Plans, AWS'nin 2019 sonunda tanıttığı ve 2026 itibarıyla dört farklı türe genişlettiği esnek bir fiyatlandırma modeli. Temel mantık aslında oldukça basit: belirli bir saatlik harcama tutarını ($/saat) 1 veya 3 yıl boyunca taahhüt ediyorsunuz, karşılığında On-Demand fiyatlara göre ciddi indirimler alıyorsunuz.

1. Compute Savings Plans — En Esnek Seçenek

On-Demand fiyatlara göre %66'ya kadar indirim sunar. En büyük avantajı tartışmasız esnekliği:

• Instance ailesi, boyutu, bölgesi, işletim sistemi ve kiracılık fark etmez
• EC2, Lambda ve Fargate kullanımına otomatik uygulanır
• İş yükünüzü c5'ten m5'e taşıyabilir, bölge değiştirebilir veya EC2'den Fargate'e geçebilirsiniz — indirim devam eder

Altyapınız sürekli evriliyorsa, konteynerleştirme yapıyorsanız veya Graviton gibi yeni nesil instance'lara geçmeyi planlıyorsanız, bu plan tam size göre.

2. EC2 Instance Savings Plans — Daha Derin İndirim

On-Demand fiyatlara göre %72'ye kadar indirim. Ama bir koşulu var: belirli bir bölgedeki belirli bir instance ailesine taahhüt vermeniz gerekiyor (örneğin, us-east-1 bölgesinde m5 ailesi).

• Aynı aile içinde boyut değişikliği yapabilirsiniz (c5.xlarge → c5.2xlarge)
• İşletim sistemi değiştirebilirsiniz (Windows → Linux)
• Kiracılık değiştirebilirsiniz (Dedicated → Default)

Yani bir nevi "orta yol" diyebiliriz — Compute SP kadar esnek değil, ama indirim oranı daha cazip.

3. SageMaker AI Savings Plans — Makine Öğrenimi İçin

2026'da yapay zeka iş yükleri adeta patlama yaşıyor ve SageMaker AI Savings Plans bu alanda kritik bir tasarruf aracı haline geldi. %64'e kadar indirim sunuyor ve şu SageMaker bileşenlerine otomatik uygulanıyor:

• SageMaker Studio Notebook
• SageMaker Processing
• SageMaker Training
• SageMaker Real-Time Inference
• SageMaker Batch Transform
• SageMaker Data Wrangler

Instance ailesi, boyutu veya bölge fark etmeksizin uygulanır. Ama dikkat: eğer ara sıra ML denemeleri yapıyorsanız bu plan size uygun değil — On-Demand veya Spot muhtemelen daha mantıklı olacaktır.

4. Database Savings Plans — Yeni Gelen (Aralık 2024)

AWS re:Invent 2024'te duyurulan bu en yeni plan türü, %35'e kadar indirim sunuyor ve 11 farklı veritabanı hizmetini kapsıyor:

• Amazon Aurora, Amazon RDS
• Amazon DynamoDB, Amazon ElastiCache
• Amazon DocumentDB, Amazon Neptune
• Amazon Keyspaces, Amazon Timestream
• AWS DMS ve daha fazlası

İşin güzel tarafı, veritabanı hizmetleriniz arasında geçiş yapabilirsiniz (örneğin RDS Oracle'dan Aurora PostgreSQL'e) ve indirimden yararlanmaya devam edersiniz. Veritabanı çeşitliliği olan ekipler için gerçekten çok kullanışlı.

Reserved Instances Nedir? Klasik Ama Güçlü Taahhüt Modeli

Reserved Instances (RI), AWS'nin en eski indirim modeli. Savings Plans'tan farklı olarak, belirli bir instance yapılandırmasına taahhüt veriyorsunuz — instance türü, bölge ve işletim sistemi dahil. İki ana türü var:

Standard Reserved Instances

On-Demand fiyatlara göre %72-75'e kadar indirim — tüm seçenekler arasında en yüksek indirim oranı burası. Ama en katı model de bu:

• Instance sınıfı, işletim sistemi veya bölge değiştirilemez
• AWS Reserved Instance Marketplace'te satılabilir — bu gerçekten benzersiz bir avantaj
• Zonal RI ile kapasite garantisi alabilirsiniz

Convertible Reserved Instances

On-Demand fiyatlara göre %54'e kadar indirim. Biraz daha esnek:

• Dönem içinde instance ailesi, işletim sistemi veya kiracılık değiştirilebilir
• Değişim, eşit veya daha yüksek değerde olmalıdır
• Marketplace'te satılamaz

RI Hangi Hizmetlerde Kullanılabilir?

Reserved Instances yalnızca EC2 ile sınırlı değil. Şu hizmetlerde de kullanılabiliyor:

• Amazon RDS
• Amazon ElastiCache
• Amazon Redshift
• Amazon OpenSearch
• Amazon MemoryDB
• Amazon DynamoDB

Kapsamlı Karşılaştırma Tablosu

Tamam, çok fazla bilgi var. Hepsini bir arada görmek için şu tabloya bakalım:

Kriter	Savings Plans	Reserved Instances
Taahhüt Türü	Saatlik harcama ($/saat)	Belirli instance yapılandırması
Maksimum İndirim	%66-72 (plana göre değişir)	%72-75 (Standard RI)
Esneklik	Yüksek — instance türü, boyut, bölge değişebilir	Düşük — belirli yapılandırmaya bağlı
Kapsanan Hizmetler	EC2, Lambda, Fargate, SageMaker, 11 DB hizmeti	EC2, RDS, ElastiCache, Redshift vb.
Marketplace Satışı	Hayır	Evet (yalnızca Standard RI)
Kapasite Garantisi	Hayır	Evet (Zonal RI)
Yönetim Kolaylığı	Otomatik uygulama	Manuel atama gerekir
Faturalandırma	Saatlik yinelenen ücret	Aylık yinelenen ücret
Taahhüt Süresi	1 veya 3 yıl	1 veya 3 yıl

Ödeme Seçenekleri ve Maliyet Etkisi

Hem Savings Plans hem de Reserved Instances için üç ödeme seçeneği var. Hangisini seçtiğiniz, toplam tasarrufınızı doğrudan etkiliyor:

• All Upfront (Tamamı Peşin): Taahhüt tutarının tamamını başlangıçta ödersiniz. En yüksek indirim oranı burada.
• Partial Upfront (Kısmen Peşin): Tutarın bir kısmını başlangıçta, kalanını aylık ödersiniz. Orta düzey indirim.
• No Upfront (Peşinatsız): Hiçbir şey peşin ödemezsiniz, tamamı aylık. En düşük indirim ama nakit akışı açısından en rahat seçenek.

Pratik bir örnekle somutlaştıralım. Diyelim ki us-east-1 bölgesinde bir m5.xlarge Linux instance kullanıyorsunuz:

# Fiyat Karşılaştırması (m5.xlarge, us-east-1, Linux)
# ================================================

On-Demand Fiyat:           $0.192/saat  →  ~$1,682/yıl
                                        →  ~$5,046/3 yıl

# Savings Plans (3 yıl, All Upfront)
Compute SP:                $0.0973/saat →  ~$852/yıl   (%49 tasarruf)
EC2 Instance SP:           $0.0776/saat →  ~$680/yıl   (%60 tasarruf)

# Reserved Instances (3 yıl, All Upfront)
Standard RI:               $0.0540/saat →  ~$473/yıl   (%72 tasarruf)
Convertible RI:            $0.0884/saat →  ~$775/yıl   (%54 tasarruf)

# 3 Yıllık Toplam Tasarruf (tek instance)
Standard RI:               ~$3,627 tasarruf
EC2 Instance SP:           ~$3,006 tasarruf
Compute SP:                ~$2,490 tasarruf
Convertible RI:            ~$2,013 tasarruf

Sayılar açık konuşuyor: salt indirim oranı açısından Standard RI kazanıyor. Ama (ve bu büyük bir "ama") bu hikayenin tamamı değil. Esneklik faktörünü hesaba katmazsanız, bir instance değişikliğinde tüm bu tasarruf buhar olabilir.

2026'da Dikkat Edilmesi Gereken Politika Değişiklikleri

AWS, son dönemde taahhüt modellerinde önemli politika değişiklikleri yaptı. Bunları bilmezseniz kötü sürprizlerle karşılaşabilirsiniz:

• Haziran 2025 itibarıyla: AWS, Reserved Instances ve Savings Plans'ı "tek son müşteri" kuralıyla sınırlandırdı. Bu, bazı kuruluşların taahhütleri farklı kuruluşlar arasında paylaşmasını veya yeniden dağıtmasını kısıtlıyor.
• Enterprise Discount Program (EDP) kısıtlaması: EDP kapsamındaki müşteriler, indirimli RI'ları Marketplace'te satamıyor. Bu detay çoğu zaman gözden kaçıyor.
• Savings Plans iade politikası: Satın aldıktan sonraki ilk 7 gün içinde iade edebilirsiniz. Bu süre geçtikten sonra ne değiştirebilir ne de satabilirsiniz — dönem sonuna kadar bağlısınız.

Hangi Durumda Hangisini Seçmelisiniz?

İşte en kritik soru. Karar verirken iş yükünüzün doğasını gerçekten iyi analiz etmeniz gerekiyor.

Savings Plans Tercih Edin Eğer:

• İş yükleriniz sık sık instance türü, boyutu veya bölge değiştiriyorsa
• Konteynerleştirme (Fargate) veya serverless (Lambda) kullanıyorsanız
• Graviton gibi yeni nesil instance'lara geçiş planlıyorsanız
• Birden fazla AWS hizmeti kullanıyorsanız (EC2 + Lambda + Fargate)
• Yönetim kolaylığı önceliğinizse — indirimler zaten otomatik uygulanıyor

Reserved Instances Tercih Edin Eğer:

• İş yükleriniz tamamen sabit ve öngörülebilirse — aynı instance türü, aynı bölge, aynı OS
• Kapasite garantisi gerekiyorsa (Zonal RI ile)
• Taahhüdünüzü Marketplace'te satma esnekliği istiyorsanız
• Veritabanı hizmetlerinde (RDS, ElastiCache, Redshift) uzun vadeli sabit kullanımınız varsa
• Hacim indirimlerinden yararlanmak istiyorsanız (500K$+ alımlarda %5-10 ek indirim)

İkisini Birlikte Kullanın — Hibrit Strateji

Dürüst olmak gerekirse, en akıllı strateji iki modeli birlikte kullanmaktır. AWS'nin resmi tavsiyesi de bu yönde zaten:

1. Taban yük: Kesinlikle değişmeyecek, sabit iş yükleri için Standard RI — maksimum indirim
2. Değişken yük: Instance türü veya bölge değişebilecek iş yükleri için Compute Savings Plans — esneklik
3. Tepe yük: Geçici trafik artışları için Spot Instance — en düşük maliyet
4. Kritik kısa süreli ihtiyaçlar: On-Demand — sıfır taahhüt

Bu dört katmanlı yaklaşımı uygulayan ekiplerin genellikle toplam bulut harcamalarını %40-50 arasında düşürdüğünü görüyoruz.

AWS Cost Explorer ile Doğru Taahhüdü Hesaplama

Taahhüt satın almadan önce AWS Cost Explorer'ın Savings Plans Recommendations ve RI Recommendations özelliklerini mutlaka kullanın. Gözünüz kapalı taahhüt almak gerçekten riskli — önce verilere bakmalısınız.

Adım 1: Mevcut Kullanımınızı Analiz Edin

# AWS CLI ile son 30 günlük EC2 kullanımını sorgulama
aws ce get-cost-and-usage \
  --time-period Start=2026-01-28,End=2026-02-28 \
  --granularity MONTHLY \
  --metrics "BlendedCost" "UsageQuantity" \
  --group-by Type=DIMENSION,Key=SERVICE

Adım 2: Savings Plans Önerilerini Alın

# Savings Plans önerilerini görüntüleme
aws ce get-savings-plans-purchase-recommendation \
  --savings-plans-type "COMPUTE_SP" \
  --term-in-years "THREE_YEARS" \
  --payment-option "ALL_UPFRONT" \
  --lookback-period-in-days "THIRTY_DAYS"

Adım 3: RI Önerilerini Alın

# Reserved Instance önerilerini görüntüleme
aws ce get-reservation-purchase-recommendation \
  --service "Amazon Elastic Compute Cloud - Compute" \
  --term-in-years "THREE_YEARS" \
  --payment-option "ALL_UPFRONT" \
  --lookback-period-in-days "THIRTY_DAYS"

Adım 4: Kapsam Oranınızı İzleyin

# Savings Plans kapsam oranını kontrol etme
aws ce get-savings-plans-coverage \
  --time-period Start=2026-01-01,End=2026-02-28 \
  --granularity MONTHLY

# Reserved Instance kullanım oranını kontrol etme
aws ce get-reservation-utilization \
  --time-period Start=2026-01-01,End=2026-02-28 \
  --granularity MONTHLY

İdeal hedef: taahhüt kapsam oranınızı %80-90 aralığında tutmak. %100'e çıkarmaya çalışmayın — kullanım kalıpları sürekli değişir ve aşırı taahhüt, kullanılmayan indirimler demektir. Bu noktada kendinizi tutmanız önemli.

Gerçek Dünya Senaryoları

Teorik bilgiyi pratiğe dökelim. İşte üç farklı senaryo ve her biri için önerimiz:

Senaryo 1: Büyüyen Bir SaaS Şirketi

Durum: 50 adet EC2 instance çalıştırıyorsunuz. Son 6 ayda 3 kez instance türü değiştirdiniz, 2 kez bölge değiştirdiniz. Lambda ve Fargate kullanımınız giderek artıyor.

Öneri: Compute Savings Plans — esnekliğe ihtiyacınız var. Instance türleri ve bölgeler değişse bile indiriminiz devam eder. Bonus olarak Lambda ve Fargate kullanımı da kapsamda.

Senaryo 2: Kurumsal Veritabanı Altyapısı

Durum: 3 yıldır aynı RDS instance türlerini kullanıyorsunuz. Değiştirme planınız yok. 20+ RDS instance çalışıyor.

Öneri: Standard RI (RDS için) + Database Savings Plans hibrit yaklaşımı. Kesinlikle değişmeyecek instance'lar için RI alın (maksimum indirim), değişebilecekler için Database SP tercih edin.

Senaryo 3: ML/AI Ekibi

Durum: SageMaker üzerinde sürekli model eğitimi ve çıkarım yapıyorsunuz. GPU instance'ları yoğun kullanılıyor. Aylık SageMaker faturası 50.000$+.

Öneri: SageMaker AI Savings Plans — %64'e kadar indirim. Instance ailesi ve boyutu fark etmez, SageMaker bileşenleri arasında serbestçe geçiş yapabilirsiniz (Training → Inference gibi). Bu fatura boyutunda %64'lük bir indirim gerçekten ciddi bir rakam.

Sık Yapılan Hatalar ve Nasıl Kaçınılır

Yıllar içinde gördüğüm en yaygın hatalar bunlar — umarım siz bunlara düşmezsiniz:

1. Right-sizing yapmadan taahhüt satın almak: Önce kaynaklarınızı doğru boyutlandırın, sonra taahhüt alın. Aşırı provizyon edilmiş instance'lar için taahhüt almak, israfı 3 yıl boyunca kilitlemek demektir. Gerçekten 3 yıl.
2. Aşırı taahhüt vermek: %100 kapsam hedeflemeyin. Ciddi ciddi söylüyorum. Kullanım kalıpları mutlaka değişir. %80-90 kapsam oranı hedefleyin ve kalan %10-20'yi On-Demand veya Spot ile karşılayın.
3. Tek bir plan türüne bağlanmak: Farklı iş yükleri için farklı taahhüt modelleri kullanın. Hibrit yaklaşım her zaman daha verimli sonuç veriyor.
4. Kapsam oranını izlememek: Taahhüt aldıktan sonra unutmayın — bu çok sık yapılıyor. AWS Cost Explorer'da düzenli olarak utilization ve coverage metriklerini kontrol edin.
5. 3 yıllık taahhüdü körlemesine seçmek: Evet, 3 yıllık daha yüksek indirim sunuyor. Ama teknoloji hızla değişiyor. Emin değilseniz 1 yıllık ile başlayın, sonra gerekirse uzatırsınız.

2026 FinOps Araçlarıyla Taahhüt Yönetimi

Taahhüt yönetimini elle takip etmek bir noktadan sonra gerçekten zor. İşte 2026'da öne çıkan FinOps araçları:

• ProsperOps: AWS, Azure ve GCP genelinde portföy optimizasyonu yapıyor. Kullanımı sürekli analiz ederek otomatik Savings Plans satın alıyor ve aşırı taahhütten koruyor.
• nOps: AWS'ye özel, güvenlik izleme entegrasyonlu FinOps platformu. Unutulmuş kaynakları tespit ediyor ve taahhüt önerilerini otomatize ediyor.
• Vantage: Çoklu bulut desteği ile AWS, Azure ve GCP maliyetlerini tek panelde birleştiriyor. Etiketleme gerektirmeden maliyet gruplandırması yapması büyük artı.
• AWS Cost Explorer: Yerleşik ve ücretsiz. Savings Plans ve RI önerilerini doğrudan sunuyor. Henüz FinOps yolculuğunuzun başındaysanız buradan başlayın.

Sıkça Sorulan Sorular

AWS Savings Plans ile Reserved Instances arasındaki temel fark nedir?

En temel fark taahhüt türünde. Savings Plans'ta saatlik bir dolar miktarını ($/saat) taahhüt ediyorsunuz ve indirimler uygun kullanıma otomatik uygulanıyor. Reserved Instances'ta ise belirli bir instance yapılandırmasına (tür, bölge, OS) taahhüt veriyorsunuz. Kısacası Savings Plans daha esnek, RI ise daha yüksek indirim sunabiliyor ama esneklik düşük.

AWS Savings Plans satın aldıktan sonra iptal edilebilir mi?

Kısa cevap: neredeyse hayır. Satın aldıktan sonraki ilk 7 gün içinde iade edebilirsiniz ama bu süre geçtikten sonra iptal veya değişiklik mümkün değil — taahhüt süresi boyunca ödemeye devam edersiniz. Savings Plans'lar, RI'ların aksine Marketplace'te de satılamıyor. Bu yüzden satın almadan önce AWS Cost Explorer önerilerini dikkatlice incelemenizi şiddetle tavsiye ediyorum.

Savings Plans ve Reserved Instances birlikte kullanılabilir mi?

Evet, birlikte kullanılabilir ve aslında AWS bunu önerir. Sabit iş yükleri için Standard RI (maksimum indirim), değişken iş yükleri için Compute Savings Plans (esneklik), geçici yükler için Spot Instance. AWS, indirimleri önce RI, sonra Savings Plans sırasıyla uyguluyor.

2026'da AWS hangi modeli öneriyor?

AWS'nin resmi tavsiyesi Savings Plans yönünde. AWS, Savings Plans'ı "compute maliyetlerinde tasarruf etmenin en kolay ve en esnek yolu" olarak tanımlıyor. Özellikle modern ve dinamik altyapılar için Savings Plans daha uygun. Ama kapasite garantisi gereken veya Marketplace satış esnekliği istenen durumlar için Reserved Instances hâlâ masada.

Doğru taahhüt miktarını nasıl hesaplayabilirim?

AWS Cost Explorer'daki "Savings Plans Recommendations" veya "RI Recommendations" özelliklerini kullanın. Bu araç, son 7, 30 veya 60 günlük kullanımınızı analiz ederek optimal taahhüt miktarını öneriyor. Genel kural olarak: taban yükünüzün %80-90'ını kapsayacak şekilde taahhüt alın, kalan %10-20'yi On-Demand veya Spot ile karşılayın. Aşırı taahhütten uzak durun — kullanılmayan taahhüt doğrudan para israfıdır.